کانال سایت در پیام‌رسان سروش

سروش @hshadir

سنجشبسم الله

چشم و دل

کسانی که به قصد انتخاب همسر به ارتباط با جنس مخالف تن می‌دهند، با دو ابزار «چشم» و «دل» می‌خواهند همسر خود را بسنجند و انتخاب کنند؛ چشمشان می‌بیند و دلشان می‌خواهد! و این درحالی است که این ابزارها توانایی انجام این کار را ندارند.

قدرت سنجش چشم به ویژگی‌های ظاهری و دیدنی محدود می‌شود. چشم می‌تواند شکل و شمایل و قد و رنگ را تشخیص دهد؛ ولی هرگز نمی‌تواند معنویت و صداقت و وفا و حسن خلق و بردباری و فداکاری و محبت و اموری از این قبیل را تشخیص دهد.درحالی‌که اصل و اساس در انتخاب همسر، این‌ها هستند و ویژگی‌ها ظاهری در درجه‌ی دوم قرار دارند و باید بعد از تأیید ویژگی‌های معنوی مطرح شوند.

چه بسیارند دخترهایی که چشم آن‌ها را می‌پسندد و امتیاز بالایی به آن‌ها می‌دهد؛ ولی ذره‌ای ارزش همسری ندارند. پیامبر اسلام می‌فرماید: «از سبزه‌ی طویله1 دوری کنید!» از حضرت می‌پرسند: منظور از سبزه‌ی طویله چیست؛ می‌فرماید: «زن زیبا و خوش‌سیمایی که در خاندانی پست تولد و رشد یافته باشد.»2

دل نیز در سنجش انسان‌ها از توانایی بالایی برخوردار نیست. دل اگر بخواهد مستقل کار کند، همیشه یک‌طرفه عمل می‌کند؛ اگر از کسی خوشش بیاید، دیگر بدی‌های او را نمی‌بیند و حتی بدی‌هایش را حُسن و خوبی می‌بیند. و اگر از کسی بدش بیاید، دیگر خوبی‌هایش را نمی‌بیند، بلکه خوبی‌هایش را بد و زشت می‌انگارد. حضرت امیرالمؤمنین علیه‌السلام می‌فرماید: «کسی که عاشق چیزی شود، این عشق بینایی‌اش را از بین می‌برد و قلبش را بیمار می‌کند. چنین کسی با چشمی معیوب نگاه می‌کند و با گوشی ناشنوا گوش می‌دهد.»3

در دوران قبل از ازدواج که با هم دوست بودیم، چنان عاشق من بود که هر وقت عصبانی می‌شدم و با او دعوا می‌کردم، یک ذره از من نمی‌رنجید و می‌گفت:«می‌دانستی وقتی عصبانی می‌شوی، جذاب‌تر می‌شوی؟!» ولی حالا که دو سال از ازدواجمان گذشته، مگر من جرأت دارم ناراحتی‌ام را ابراز کنم؟! فوری مرا تهدید به جدایی می‌کند. یک ذره حوصله‌ی تحمل ناراحتی مرا ندارد؛ چه برسد به این‌که بخواهد نازم را بکشد!

البته چنین نیست که در انتخاب همسر «چشم» و «دل» هیچ‌کاره باشند و «زیبایی» که به وسیله‌ی چشم درک می‌شود و «علاقه و محبت» که به وسیله‌ی دل درک می شود از اهمیت کمی برخوردار باشند. بلکه برای شکل‌گیری یک زندگی زیبا و شیرین، حتماً دختر و پسر باید چهره و اندام یکدیگر را بپسندند و نسبت به هم علاقه‌مند باشند و همدیگر را دوست داشته باشند. اما همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، وقتی نوبت به ارزیابی زیبایی و محبت می‌رسد که وضعیت ملاک‌های درجه‌ی یک (مانند عقل و ایمان و تقوا و بلوغ4 و هم‌سانی و خوش‌خلقی و تعهد و پای‌بندی به ارزش‌های زندگی مشترک) مشخص شده باشد.

اگر کسی که گزینه‌ی همسری است، این واحدهای اصلی را پاس کرد، آن‌وقت نوبت بررسی زیبایی و علاقه می‌رسد؛ ولی اگر در این معیارهای حیاتی رفوزه شد، زیبا بودن و مورد علاقه بودنش پشیزی ارزش ندارد؛ حتی اگر امتیازش در این دو پارامتر، سر به آسمان بساید. زیبایی ظاهری و زیبایی عاطفی در سایه‌ی عقل و ایمان و شعور و اخلاق و ادب و وفا و هم‌سانی، ارزش و معنا پیدا می‌کند و بدون آن‌ها نه‌تنها بی‌ارزش و بی‌معنا است، بلکه مضر و خطرناک هم هست!

عقل و خرد

همان‌طور که نوزاد و کودک بدون والدین نمی‌توانند به تنهایی از پس کارهای خود برآیند، نوزادِ چشم و کودکِ دل هم بدون والدینِ عقل از سنجش و ارزیابی انسان‌ها عاجزند. ابزار قدرتمندی که در معرکه‌ی حساس انتخاب همسر باید بر آن تکیه کرد، عقل است و عقل است و عقل!

معیارهای همسر مناسب، در درجات مختلف دسته‌بندی می‌شوند. این معیارها در کتاب «جوانان و انتخاب همسر» خوب بیان شده است. تنها عقل است که توان تفکیک معیارهای درجه‌ی یک و دو و سه و تطبیق آن‌ها بر فرد مورد نظر را دارد.

کسی اگر از عقل سلیم برخوردار باشد، بدون جهت‌گیری‌های نامناسب و یک‌طرفه و به‌دور از جوزدگی می‌تواند مأموریت خطیر سنجش و انتخاب همسر را به سرانجام مطلوب برساند. اما اگر کسی خود از عقل سلیم برخوردار نبود و هنوز عقلش به درجه‌ی رشد و سلامت نرسیده بود، او باید به سراغ انسان‌های عاقل و پخته‌ای مانند: پدر و مادر و استاد و امام جماعت و امام جمعه برود و از عقل آن‌ها کمک بگیرد.

قرآن از زبان اهل جهنم می‌فرماید: «اگر به سخنان عاقلانه گوش می‌سپردیم و عقلمان را به‌کار می‌گرفتیم، هرگز از اصحاب دوزخ نبودیم!»5

امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام می‌فرماید: عقل اصلاح کننده و سامان دهنده‌ی هر کاری است.6 پرسش:یعنی آیا عقل انسان به‌آسانی می‌تواند حقیقت انسان‌ها را بشناسد و انگیزه‌ها و نیت‌ها و سایر امور ذهنی و قلبی آن‌ها را ببیند و پرده از روی خدعه و خیانت بردارد و گرفتار فریب و ظاهرسازی نشود؟!

این دغدغه کاملاً صحیح و به‌جا است؛ اما درست است که عقل نمی‌تواند به درون انسان‌ها و لایه‌های پنهان شخصیتی آن‌ها نفوذ کند و امور ذهنی و قلبی آن‌ها را ببیند؛ ولی با «تحقیق و بررسی از محیط زندگی و تحصیل و کار فرد مورد نظر» و با «گفت‌وگو و مشورت با اطرافیان و آشنایان او» و با «تجزیه و تحلیل حالات و رفتارهای ظاهری‌اش» و با «دقت در سخنانش» می‌توان تا حد قانع‌کننده‌ای به شناخت درست رسید. به‌شرطی که در انجام این اقدام‌های عقلانی کوتاهی و اهمال صورت نگیرد!

وقتی کسی این چراغ پرنور هدایت، یعنی عقل خدادادی‌اش را به‌درستی به‌کار بگیرد، درصد بالایی از مسیر را برای انتخاب همسر باسلامت طی کرده است. می‌ماند درصد کمی که ممکن است کسی با وجود به‌کارگیری صحیح عقل، باز پیچ و خم راه، او را به اشتباه بیندازد و در گزینش فرد شایسته برای همسری دچار خطا شود.برای این‌که درصد خطا صفر شود و پروژه‌ی مهم انتخاب همسر تضمین و بیمه شود، باید کاری دیگر کرد!

دعا و توسل

می‌گویند:«اگر می‌خواهی روستا را غارت کنی، دَم کدخدا را ببین!» چرا که کدخدای روستا همه‌ی روستا را مثل کف دست می‌شناسد و در اختیار دارد و اگر او مایل یا مجبور به تسلیم باشد، تسلط بر روستا به بهترین شکل تحقق پیدا می‌کند.

کدخدای عالم هم خدای مهربان است که همه‌ی انسان‌ها را بهتر از خودشان می‌شناسد.کسی که انتخاب همسر خوب و مناسب برایش آن‌قدر اهمیت دارد که یک درصد خطا را هم برنمی‌تابد، باید برود نزد خود خدا و سراغ همسر ایده‌آلش را از او بگیرد.

آری؛ دعا و توسل، کار انسان را با علم غیب خداوندی و با الطاف و عنایات آسمانی پیوند می‌زند و درستی انتخابش را تضمین می‌کند. امام صادق علیه‌السلام می‌فرماید: «هیچ بنده‌ی‌ باایمانى از خداوند درخواست خیر نکرد، مگر آن‌که پروردگار سعادت او را فراهم ساخت».7

بعد از عروسی که من و همسرم رفتیم سر زندگی خودمان، یک روز همسرم برایم تعریف می‌کرد: «من خیلی نگران بودم که همسر خوب قسمتم نشود. به همین خاطر نذر کردم و چهل هفته، سه‌شنبه‌ها به مسجد مقدس جمکران رفتم و نماز امام زمان خواندم. هفته‌ی چهلم که از مسجد برگشتم، پدر و مادرم گفتند: امشب مهمان داریم. آن شب همان شب بود که شما به خواستگاری من آمدید. از همان اولین صحبتی که آن شب با شما داشتم، احساس کردم که دعایم مستجاب شده است. بعد از آن هرچه بیش‌تر با شما و خانواده‌تان آشنا می‌شدم، به استجابت دعایم مطمئن‌تر می‌شدم؛ تا این‌که بالاخره با اطمینان تمام جواب مثبت را دادم.»

البته کار کردن با خدا سختی‌های خودش را دارد؛ خدا را که نمی‌شود گول زد! کسی که برای به دست آوردن همسر مناسب به درگاه الهی رومی‌کند و لیستی از ویژگی‌های همسر ایده‌آلش را برای خدا بیان می‌کند و از خدا می‌خواهد که:«لطفاً برای من چنین همسری مهیا بفرما!» خدا قبل از آن‌که به لیست او توجهی کند، به خودش و ویژگی‌های خوب و بدش نگاه می‌کند و اگر بخواهد دعایش را مستجاب کند و همسری مناسب و متناسب با او روزی‌اش کند، ویژگی‌های واقعی خودش را ملاک کار قرار می‌دهد؛ نه لیست بیان شده‌اش را. اگر کسی خدای‌ناکرده بدکاره باشد و با اعمال و رفتار خود نشان دهد که لیاقت همسر خوب و ارزنده را ندارد؛ بلکه لایق یک انسان ناپاک و آلوده مثل خودش است، با این حال دست به دعا بردارد و از خدا همسری پاک و باتقوا طلب کند، خدا دل و درون ناپاک او را ملاک کار قرار می‌دهد نه زبان دروغ‌گویش را.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــ

1. علف‌های سبزی که در خوابگاه و طویله‌ی شتران می‌روید.

2. الکافی، ج 5

3. مَنْ عَشِقَ شَيْئاً أَعْشَى‏ بَصَرَهُ‏ وَ أَمْرَضَ قَلْبَهُ فَهُوَ يَنْظُرُ بِعَيْنٍ غَيْرِ صَحِيحَةٍ وَ يَسْمَعُ بِأُذُنٍ غَيْرِ سَمِيعَة (نهج‌البلاغه، صبحی صالح، ص 160).

4. اعم از بلوغ جسمی و روانی و عقلی و اقتصادی و... .

5. و قالوا لو کنا نسمع او نعقل ماکنا فی اصحاب السعیر (ملک، 10).

6. العقل مصلح کل امر (میزان الحکمه).

7. بحارالانوار، جلد 88، ص 241.


این مقاله برگرفته از کتاب «دوستش دارم!» نوشته‌ی حامد شاد است. اطلاعات بیش‌تر درباره‌ی این کتاب: این‌جا

سلسله مقالات «دوستش دارم»:

می‌توانید این مطلب را در شبکه‌ی اجتماعی خود به اشتراک بگذارید:

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn اشتراک در کلوب اشتراک در افسران

نظر شما چیست؟!


خاطره (تصادفی)

خدا بیش‌تر از «استخاره» کارایی دارد!

چند روز پیش (19/7/93) سوار تاکسی شدم. راننده جوانی بیست و چند ساله بود. یکی دو دقیقه که گذشت از من که در صندلی جلو نشسته بودم پرسید: «ببخشید حاج آقا، اگه آدم مشروب خورده باشه، استخاره‌ش درست درمیاد؟»

داشتم جواب می‌دادم که «یک باور غلط بین بعضی از مردم وجود داره که فکر می‌کنن وقتی کسی مشروب می‌خوره دیگه تا چهل روز نجسه و نباید نماز بخونه و روزه بگیره و...» که حرفم را قطع کرد و گفت: «اصلاً استخاره درسته؟»

گفتم: «اصل استخاره که درسته ولی...» حرفم را قطع کرد و گفت: «استخاره‌ی اینترنتی چی؟ اون درسته؟ یه سایت‌هایی هست که استخاره می‌کنه و جواب می‌ده خوبه یا بد؛ بعضیا اون قدر پشت‌سر‌هم استخاره می‌کنن تا بالاخره خوب بیاد!»

ادامه مطلب...

پرسش و پاسخ (تصادفی)

فواید و ضررهای بدحجابی و آرایش

پرسش:

می‌شه فواید و مضرات آرایش کردن تو جامعه رو بهم بگید؟

پاسخ:

خانمی که با پوشش غیراسلامی و با چهره‌ای آرایش‌کرده وارد جامعه می‌شه، درباره‌ی دو چیزش نمی‌شه قضاوت کرد:

1. درباره‌ی نیت و انگیزه‌ش از این سبک زندگی نمی‌شه قضاوت کرد؛ هرچند احتمال این‌که نیت و انگیزه‌های شیطانی در سر داشته باشه کم نیست، ولی نمی‌شه به‌آسانی اونو به چنین روحیه‌ی پلیدی متهم کرد، چون ممکنه ناآگاه باشه و درست تربیت نشده باشه و اگه با منطق و با اخلاق، آگاهی‌های لازم به‌ش داده بشه، ممکنه بپذیره و ظاهرش رو اصلاح کنه.

2. درباره‌ی اعتقاد و تقیّدش به دین و معنویت هم نمی‌شه قضاوت کرد؛ هرچند احتمالاً چنین کسی بهره‌ی قابل توجهی از دین و معنویت نداره، ولی احتمال داره گرفتار انحراف فکری شده و خیال می‌کنه خدا و معنویت ربطی به پوشش و آرایش نداره، بلکه جای خدا و معنویت توی دله و کافیه دلت پاک باشه! بعضی از خانم‌های بدحجاب اتفاقاً خیلی هم انسان‌های دل‌پاکی هستند و خودشونو دوست خدا می‌دونند و گمان می‌کنند خدا چیزی از اون‌ها درباره‌ی سبک پوشش و آرایششون نخواسته و نمی‌خواد. چنین کسانی نیاز به راهنمایی و هدایت دلسوزانه دارند و نباید اونا رو بد و پلید دونست.

اما با این حال، چند حقیقت غیرقابل انکار درباره‌ی خانم‌هایی که پوشش و آرایش غیراسلامی دارند وجود داره:

ادامه مطلب...
ما 82 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

اللهم کن لولیک الحجة ابن الحسن صلواتک علیه و علی آبائه فی هذه الساعة و فی کل ساعة ولیا و حافظا و قائدا و ناصرا و دلیلا و عینا حتی تسکنه ارضک طوعا و تمتعه فیها طویلا

1165480
امروز888
دیروز1050
این هفته2828
این ماه17509
مجموع1165480

سلام!

سلام. از بازدیدتان از وب‌سایت محقّر بنده ممنونم!

این وب‌سایت یک سایت جامع و پرمحتوا نیست؛ بلکه یک پل ارتباطی بین من و مخاطبان عزیز به‌منظور دسترسی آسان و دائمی به بنده است. هرچند تلاش می‌کنم گه‌گاه مطالب ارزنده و مفید منتشر کنم ولی فقط در حدی که فرصت داشته باشم و به امر تحصیل و فعالیت علمی‌ام لطمه نزند.

اگر درباره‌ی نوشته‌هایم نظری داشتید، خوشحال می‌شوم نظرتان را در ذیل همان مطلب بیان کنید.

هرگونه نظر و انتقاد و پیشنهاد دیگری اگر داشتید، در بخش «تماس با من» مطرح کنید.

اگر مسأله‌ای هم بود که به نظرتان رسید من می‌توانم در پاسخ‌گویی و راهنمایی به شما کمکی بکنم، در بخش «پرسش و پاسخ» مطرح نمایید.

از خدا برای شما و خودم، آرزوی جسمی سالم، فکری بلند، ایمانی استوار، دلی مَحرم و عاشق، روحی باتقوا، روحیه‌ای پرانگیزه و بانشاط دارم. یا علی!