سه شنبه, 29 آبان 1397

شماره‌ی پیام‌رسان (فعلاً فقط سروش):
۰۱ ۸۸ ۷۵۰ ۰۹۹۰

 کانال سایت در پیام‌رسان سروش
hshadir@

چگونه نگذاریم ذهن و دلمان به تخیّلات کثیف آلوده شود؟

پرسش

چه کنیم که فکرمان را همانند چشممان پاک نگه داریم؟ چگونه نگذاریم ذهن و دلمان به تخیّلات شهوانی آلوده شود؟

پاسخ

برای کنترل ذهن و دل باید ورودی‌های آن را کنترل کنید. یکی از مهم‌ترین ورودی‌های آن همان چشم است و بدون کنترل چشم نمی‌شود دل را کنترل کرد (که هرچه دیده بیند، دل کند یاد!)

یکی دیگر از ورودی‌های ذهن و دل، خیال است. برای کنترل دل باید تخیّلات خود را هم کنترل کرد.

تخیلات ما دو دسته‌اند؛

الف: تخیلات اختیاری و خودخواسته؛
ب: تخیلات غیراختیاری و ناخواسته.

بهترین عامل برای تهییج و گسترش تخیلات اختیاری و خودخواسته، بیکاری و بی‌برنامگی است. معمولاً قوه‌ی تخیل ما هنگام بیکاری و بی‌دغدغگی افسار پاره می‌کند و شروع به فعالیت می‌کند. بهترین عامل کنترل این خیال خودخواسته، داشتن برنامه‌ی دقیق و کارآمد برای همه‌ی کارهای روزمره و نداشتن یک لحظه‌ی بیکار و بی‌برنامه است؛ یعنی حتی تفریح و سرگرمی و بازی ما هم باید با برنامه باشد.

البته برنامه‌ی خوب وقتی مفید است که عمل کننده‌ی خوبی داشته باشد. اگر روحیه‌ی کار و تلاش بسیار و پشتکاری خستگی‌ناپذیر در میان نباشد، بهترین برنامه‌ها هم عقیم می‌مانند و کاری از پیش نمی‌رود؛ برعکس، اگر برنامه‌ی خوب با سعی و تلاش خوب همراه شود، قله‌های موفقیت و پیروزی یکی پس از دیگری فتح خواهند شد.

من وقتی ببینم با یک دقیقه بیکاری و تخیل بی‌جا از کارهای خود عقب می‌مانم، هرگز به خودم اجازه‌ی خیال‌بافی نمی‌دهم؛ یا وقتی می‌بینم انجام کار بدون دقت و همراه با خیال‌سواری مرا از رسیدن به نتیجه‌ی مطلوب بازمی‌دارد، از خر خیال پیاده می‌شوم و در کارم متمرکز می‌شوم.

اما تخیّلات غیراختیاری و ناخواسته، این دسته از تخیلات از اختیار انسان خارجند و ناخواسته به ذهن و دل او هجوم می‌آورند و او را در خود غوطه‌ور می‌کنند. کار اصلی برای کنترل این دسته از تخیلات، کنترل عوامل و اسباب ایجاد کننده‌ی آن است.

بهترین راه برای پاکی از ویروس‌ها و میکروب‌ها، دوری از آن‌ها و از محیط‌های آلوده به آن‌ها است. کسی که می‌داند با سهل‌انگاری در رعایت مسائل بهداشتی و با بی‌مبالاتی نسبت به محیط‌های آلوده و کثیف، گرفتار میکروب و ویروس خواهد شد، قبل از این که گرفتار شود، خودش را با پیش‌گیری از ابتلا حفظ می‌کند و اصلاً به منطقه‌ی آلوده و خطرناک نزدیک نمی‌شود، و اگر آلوده شده است، برای تطهیر خود، ابتدا عوامل ایجاد کننده‌ی آلودگی را از خود دور می‌کند؛ چون می‌داند که قوی‌ترین داروها هم بدون فاصله گرفتن از منبع آلودگی کارساز نیست.

وقتی ما می‌دانیم ارتباط با نامحرم، رفاقت با افراد ناسالم و ناباب، تماشای تصاویر آلوده، انس با سایت‌های اینترنتی نامناسب و شبکه‌های ماهواره‌ای ناشایست، مطالعه‌ی مطالب مسموم، و اموری از این جنس، ذهن و دل ما را به بند اسارت می‌کشند و در باتلاق اعتیادی شرم‌آور گرفتار می‌کنند، این را هم باید بدانیم که راه خلاص شدن ذهن و دلمان از خیالات آلوده، دوری از این‌گونه امور است.
به‌طور کلی، تصوّر داشتن ذهن و دلی پاک از خیالات مسموم، بدون تقوامندی در رویارویی با عوامل زاینده‌ی این خیالات، خود خیالی خام و توهّمی پوشالی است.

وقتی از مرحوم آیت الله بهجت سؤال می‌شود: برای تقویت حضور قلب در نماز و رسیدن به لذت معنوی نماز چه کنیم، می‌فرماید: «اين احساس لذّت در نماز يك سرى مقدمات خارج از نماز دارد، و يك سرى مقدمات در خود نماز؛ آن‌چه پيش از نماز و در خارج از نماز بايد مورد ملاحظه باشد و عمل شود اين است كه انسان گناه نكند و قلب را سياه و دل را تيره نكند. معصيت روح را مكدّر مى‌كند و نورانيت دل را مى‌برد...»1

داشتن دلی پاک و ذهنی پاکیزه موهبتی بسیار بزرگ است که جز سخت‌کوشان بلندهمت، نصیب کسی نمی‌شود.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1. برگی از دفتر آفتاب، شرح حال شیخ‌السالکین حضرت آیت‌الله العظمی بهجت

امتیاز کلی این مطلب (0)

0 از 5 ستاره
  • #666

    زینب

    سلام
    راستش من مشکلم ایمانمه یعنی حس میکنم ایمانم به نسبت خوبه ولی باز نمیدونم کجای کار مشکل داره من واقعا خدارو دوست دارم و با تمام وجودم هم‌حسش میکنم و هم بهش ارادت دارم اما نمیدونم چرا یه مدتیه هر وقت میخوام نماز بخونم یا هرچیزی یه ندایی از درونم میگه اصلا چرا میخونی یا اینکه واقعا خدا کیه یا اینکه هر وقت میخوام‌دعای توسل بخونم اون نداعه میاد به امامان و پیامبر یا حتی قرآن اهانت میکنه راستش من بارها سعی کردم اونو نفسم بدونم و رامش کنم اما نشد یا اینکه با استغفار دورش کنم اما فقط یه مدت محدودی دور میشه یا اینکه گفتم حتما شیطانه و کفر و میخواد که برای اونم قبل از نماز ایه ( رب اعوذ بک من الهمزات الشیاطین) رو میخونم اما نمیشه یا بارها سعی کردم راضیش کنم و براش توضیح بدم خدا کیه پیامبر کیه و .... اما دارم دیوونه میشم لطفا راهنماییم کنین میترسم ایمانمو ازدست بدم

    ***** پاسخ *****

    سلام خدا بر ایمان زیبای شما!
    این وسوسه‌هایی که گفتید نشانه‌ی خوب بودن شما و درست بودن ایمانتون هست. این وسوسه‌ها ربطی به شما نداره. این‌ها پارس‌های سگ ابلیسه که می‌خواد شما رو اذیت کنه. بهترین چاره هم اینه که اصلاً به‌ش محل سگ هم نگذارید. اجازه بدید این‌قدر پارس کنه که خودش خسته بشه و از شما دور بشه. اگه به‌ش گیر بدید و نشون بدید که ازش اذیت می‌شید، بدتر می‌کنه.
    مطمئن بشید اون خدا و پیامبر و امامی که مورد اهانت این سگ قرار می‌گیره، خدا و پیامبر و امام واقعی نیست. ساحت خدا و پیامبر و امام واقعی بسیار والاتر و دورتر از دسترس اهانت ابلیسه. این‌هایی که مورد اهانت ابلیس هستند، صورت‌هایی توهمی از خدا و پیامبر و امام واقعی هستند. مثل این‌که کسی اسم شما رو روی کاغذی بنویسه و اون کاغذ رو بگذاره زیر پاش؛ آیا با این کار چیزی از شما کم می‌شه؟!
    به قول حافظ:
    فضول نفس حکایت بسی کند ساقی
    تو کار خود مده از دست و می به ساغر کن

  • #665

    راحیل

    سلام آقای شاد با عرض معذرت راستش ی مشکل دارم،خانواده من محجبه هستن خوده منم چادری بودم ولی خانواده شوهرم باز محبه هستن ولی چادری باشن رو ن،همسرم خواس مانتو بپوشم و منم بخاطرش مانتویی شدم ولی سنگین و بی هیچ مدی یعنی خوده شوهرمم دوسنداره مدلی باشم فقط خواسته ک با مانتو باشم خلاصه خانوادم ازم دلخورن ک چرا چادرتو انداختی و خیلی چیزت و من خیلی ناراحتم و اذیت شدم دلشو ندارم حتی با شوهرم برم بیرون چون وقتی میرم بیرون بادم ب خانوادم میفته ک ناراضی هستن واگرم با چادر برم میدونم شوهرم ناراحت میشه موندم چکار کنم خیلی بهم فشار اومده کمکم کنید...التماس دعا

    ***** پاسخ *****

    سلام. از آن‌جایی که کامنت شما ارتباطی به این مطلب نداشت، منتقلش کردم به مقالک «ده تلنگر درباره‌ی حجاب و عفاف». جواب سؤالتون رو اون‌جا ببینید.
    جواب رو به آدرس رایانامه‌تون هم ارسال کردم ولی آدرسی که نوشته بودید نادرست بود و برگشت خورد.

  • #664

    سحر

    سلام شک و تردید من معمولا هنگام نماز پیش میاد مثلا اینکه چرا ما که نماز میخونیم با کسایی که نماز نمیخونن مثلا اونایی که مسلمان نیستن حتی خدارو هم قبول ندارن ازلحاظ اخلاقی یا رفتاری باهم تفاوتی نداریم حتی دربعضی جاهااونا بهتر از ما عمل میکنن مثلا تو کشورهای غیرمسلمان به اصول اخلاقیشون بیشتر اهمیت میدن به بزرگترها احترام بیشتری میذارن و...

    ***** پاسخ *****

    سلام
    ۱. اگه واقع‌بینانه نگاه کنید، می‌بینید اغلب کسانی که اهل نماز هستند، از نظر اخلاق و رفتار و سبک زندگی انسانی، استاندارد و مطلوب هستند. نمازخوان‌هایی که در ابعاد دیگر زندگی انسانی ضعیف هستند، کم هستند. علتش هم اینه که نمازشون از ته دل و با خلوص نیست. نماز ظاهری که نمی‌تونه همه‌ی آثار نماز واقعی رو داشته باشه! تا کسی به باطن نماز نرسه، به آثار کامل نماز نمی‌تونه برسه. خودتون قضاوت کنین، مگه می‌شه کسی هر روز پنج بار جلوی خدا با ادب بایسته و اظهار ادب و خضوع بکنه، بعد بره کارهایی انجام بده که خدا خوشش نمی‌یاد بعد دوباره برگرده جلوی خدا بایسته و اظهار محبت و ارادت بکنه؟! کسی که نمازش از ته دل و با جدیّت باشه، بعد از ارتکاب گناه و کوتاهی در بندگی خدا، موقع نماز با شرمندگی و خجالت به درگاه خدا می‌یاد نه با پررویی و بی‌تفاوتی! بی‌خیالی در نماز نسبت به کوتاهی‌ها، نشانه‌ی اینه که نماز ما فقط ظاهر نماز رو داره و نماز واقعی نیست.
    ۲. در بسیاری از کشورهای غربی و اروپایی (کشورهایی که نظام اقتصادیشون سرمایه‌داریه)، عدالت اجتماعی از میان رفته و جامعه به شدت دچار یک تبعیض شده است؛ به‌گونه‌ای که در یک شهر، هم می‌شه بالاترین جلوه‌های تمدن بشری رو دید، هم می‌شه فجیع‌ترین و آشفته‌ترین جلوه‌های زندگی انسانی رو دید. در نیویورک که مدعی تمدن و پیشرفته، مناطقی هست که وضعیت رفاه و بهداشت و امنیت و اخلاق در اون‌جا خیلی پایینه. مثل یک سیب که یک طرفش خیلی تازه و باطراوته ولی طرف دیگه‌ش کرم‌خورده و گندیده است.
    چیزی که ما در فیلم‌ها و رسانه‌ها با عنوان فرهنگ غرب و اروپا مشاهده می‌کنیم، فقط اون قسمت زیبا و باطراوت این فرهنگه و تمام واقعیت نیست. کسانی که در این زمینه تحقیقات میدانی داشته‌اند، به روشنی این مطلب رو تأیید می‌کنند.
    ۳. برخی برای مقابله با دین و معنویت، چنین القا می‌کنند که سبک زندگی زیبایی که در برخی مناطق محدود جوامع غربی و اروپایی مشاهده می‌شود به این دلیل ایجاد شده که اونا به دین و فرهنگ دینی پشت کردند؛ درحالی که این یک مغالطه است. زیبایی سبک زندگی اون فرهنگ به‌خاطر ظرافت‌ها و دقت‌هایی است که اونا به‌ش توجه کردند و اونا رو به‌کار گرفتند، نه به‌خاطر این‌که به دین پشت کردند. اگه این اتاق تمیز و مرتبه، به‌خاطر اینه که فرد تمیز و مرتبی در این‌جا زندگی می‌کنه؛ نه به‌خاطر این که کسی توش نماز نمی‌خونه! و اگه شیشه‌های این پنجره تمیزه، به‌خاطر اینه که شخص باسلیقه‌ای با دستمال تمیز اونو تمیز کرده، نه به‌خاطر این که اون شخص مسلمان نیست و نماز نمی‌خونه!
    یعنی اگه فردی که مسلمان و اهل نماز نیست ولی سبک زندگی زیبا و مطلوبی داره، اگه باایمان و نمازخون بشه، قطعاً زندگیش از این‌که هست بهتر و زیباتر خواهد شد.
    ۴. کسانی که دین‌دار نیستند ولی سبک زندگی خوب و زیبایی دارند، در واقع به بخشی از دین عمل می‌کنند بدون این‌که به آن ـ‌به عنوان دین‌ـ ایمان داشته باشند. به عبارت دیگه کسی که ایمان و اعتقاد دینی داره ولی سبک زندگی نادرست و نامطلوبی داره، بخشی از دین رو گرفته و بخش دیگری رو واگذاشته؛ همون‌طور که کسی که مؤمن و مسلمان نیست ولی سبک زندگی زیبا و مطلوبی داره، اون هم با این‌که بخشی از دین رو نداره، ولی حقیقتاً بخشی از دین رو داره. جمله‌ی معروف سید جلال الدین اسدآبادی هرچند تماماً درست نیست ولی همین حقیقت رو بازگو می‌کنه: «در کشورهای اسلامی مسلمان دیدم ولی اثری از اسلام ندیدیم، ولی در کشورهای غیراسلامی اسلام دیدم هرچند مسلمان ندیدم». یعنی اسلام چیزی است که برخی کشورهای غیراسلامی با عمل به آن به فرهنگ و تمدن و پیشرفت رسیده‌اند ولی مسلمانان با کنار گذاشتن معارف عملی اسلام و با اکتفا به نام و مارک اسلام، از زندگی و تمدن و پیشرفت عقب مانده‌اند.
    ۵. نکته‌ی خیلی مهم دیگری که باید مدنظر داشته باشیم اینه که زندگی زیبای افراد بی‌دین و بی‌خدا تک‌بعدی است و زیبایی و شادابی اون فقط یک روی سکه است؛ روی دیگر سکه تاریک و زشته. انسان بی‌دین و بی‌خدا شاید بتونه در این دنیا و از نظر ظاهری و از بُعد مادی، زندگی زیبا و پرطراوتی داشته باشه ولی قطعاً زندگی او از نظر ابعاد ماورایی و متافیزیکی (آخرت) وضع اسفباری داره. زندگی زیبا زندگی‌ایه که بتونه انسان رو در همه‌ی ابعاد به سعادت برسونه.
    ۶. لطفاً سؤالتون رو از بخش «پرسش و پاسخ» در قسمت «ارتباط با من» مطرح کنید. کامنت گذاشتن روش مناسبی برای طرح سؤال نیست. ضمناً هنگام طرح سؤال حتماً آدرس رایانامه‌ی خودتون رو هم مرقوم کنید تا بتونم پاسختون رو براتون ارسال کنم.

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر بعنوان میهمان

0 / 5000 محدودیت حروف
متن شما باید کمتر از 5000 حرف باشد

مطالب برگزیده

جمهوری اسلامی ایران تبیین ضرورت تشکیل حکومت اسلامی در زمان غیبت


زنان و ازدواج پاسخ به چند ابهام درباره‌ی زنان و ازدواج در آیین اسلام


حجاب ده تلنگر درباره‌ی حجاب و عفاف


شراب یک لحظه مستی، یک عمر پستی! (شراب‌خواری)


یوسف علیه‌السلام علاقه به هم‌جنس زیبارو


دوستش دارم دوستش دارم (سلسله مقالات)


آزادی جنسی غربی چرا نباید در آزادی جنسی از غرب و اروپا که الگوی پیشرفت و تمدن هستند پیروی کنیم؟


عصبانیت چگونه عصبانیت خود را کنترل کنم؟


خودشناسی چگونه می‌توانم خودم را بشناسم و بحران هویت را پشت سر بگذارم؟


استخاره، آری یا نه، چرا و چگونه؟ استخاره، آری یا نه؟ چرا و چگونه؟


چگونه خوش‌تیپ و امروزی و در عین حال باحجاب باشم؟ چگونه خوش‌تیپ و امروزی و در عین حال باحجاب باشم؟


چرا خدا مشکل همه‌ی بنده‌هاشو حل می‌کنه جز ما؟! چرا خدا مشکل همه‌ی بنده‌هاشو حل می‌کنه جز ما؟!


چرا فقط اسلام؟! چرا ادیان دیگر نه؟! چرا فقط اسلام؟! چرا ادیان دیگر نه؟!


حسین علیه‌السلام در مصاف ابلیس حسین علیه‌السلام در مصاف ابلیس


رنج پُرارج (عادت ماهانه) رنج پُرارج (عادت ماهانه)


هدف آفرینش انسان هدف آفرینش انسان


حالا کی بهشت و جهنم رو دیده؟!! حالا کی بهشت و جهنم رو دیده؟!!


رجعت، افسانه یا حقیقت؟! رجعت، افسانه یا حقیقت؟!


حکم خشن سنگسار چگونه با عقل و فطرت انسانی سازگار است؟ حکم خشن سنگسار چگونه با عقل و فطرت انسانی سازگار است؟


آیا حکم اسلامی ارتداد با آزادی اندیشه و حقیقت‌جویی منافات ندارد؟! آیا حکم اسلامی ارتداد با آزادی اندیشه و حقیقت‌جویی منافات ندارد؟!


چگونه این چشم صاحب‌مرده را کنترل کنم؟ چگونه این چشم صاحب‌مرده را کنترل کنم؟


چگونه توبه‌ای پایدار و شکست‌ناپذیر داشته باشم؟ چگونه توبه‌ای پایدار و شکست‌ناپذیر داشته باشم؟


چرا امام خامنه‌ای؟ چرا امام خامنه‌ای؟


کنترل جمعیت یا انقراض شیعه؟! کنترل جمعیت یا انقراض شیعه؟!


شبهه‌ای درباره‌ی نماز و پاسخ آن شبهه‌ای درباره‌ی نماز و پاسخ آن


بررسی روزه‌ی دختران نه ساله + گفت‌وگو باچند فرشته‌ی نوبالغ بررسی روزه‌ی دختران نه ساله + گفت‌وگو باچند فرشته‌ی نوبالغ


هنری به نام «امر به معروف و نهی از منکر» هنری به نام «امر به معروف و نهی از منکر»


حقیقت دعا و اسرار اجابت حقیقت دعا و اسرار اجابت


شب قدر و معمای سرنوشت شب قدر و معمّای سرنوشت


20 راز در زندگی مشترک 20 راز در زندگی مشترک