کانال سایت در پیام‌رسان سروش

سروش @hshadir

پرسش

چه کنیم که فکرمان را همانند چشممان پاک نگه داریم؟ چگونه نگذاریم ذهن و دلمان به تخیّلات شهوانی آلوده شود؟

پاسخ

برای کنترل ذهن و دل باید ورودی‌های آن را کنترل کنید. یکی از مهم‌ترین ورودی‌های آن همان چشم است و بدون کنترل چشم نمی‌شود دل را کنترل کرد (که هرچه دیده بیند، دل کند یاد!)

یکی دیگر از ورودی‌های ذهن و دل، خیال است. برای کنترل دل باید تخیّلات خود را هم کنترل کرد.

تخیلات ما دو دسته‌اند؛

الف: تخیلات اختیاری و خودخواسته؛
ب: تخیلات غیراختیاری و ناخواسته.

بهترین عامل برای تهییج و گسترش تخیلات اختیاری و خودخواسته، بیکاری و بی‌برنامگی است. معمولاً قوه‌ی تخیل ما هنگام بیکاری و بی‌دغدغگی افسار پاره می‌کند و شروع به فعالیت می‌کند. بهترین عامل کنترل این خیال خودخواسته، داشتن برنامه‌ی دقیق و کارآمد برای همه‌ی کارهای روزمره و نداشتن یک لحظه‌ی بیکار و بی‌برنامه است؛ یعنی حتی تفریح و سرگرمی و بازی ما هم باید با برنامه باشد.

البته برنامه‌ی خوب وقتی مفید است که عمل کننده‌ی خوبی داشته باشد. اگر روحیه‌ی کار و تلاش بسیار و پشتکاری خستگی‌ناپذیر در میان نباشد، بهترین برنامه‌ها هم عقیم می‌مانند و کاری از پیش نمی‌رود؛ برعکس، اگر برنامه‌ی خوب با سعی و تلاش خوب همراه شود، قله‌های موفقیت و پیروزی یکی پس از دیگری فتح خواهند شد.

من وقتی ببینم با یک دقیقه بیکاری و تخیل بی‌جا از کارهای خود عقب می‌مانم، هرگز به خودم اجازه‌ی خیال‌بافی نمی‌دهم؛ یا وقتی می‌بینم انجام کار بدون دقت و همراه با خیال‌سواری مرا از رسیدن به نتیجه‌ی مطلوب بازمی‌دارد، از خر خیال پیاده می‌شوم و در کارم متمرکز می‌شوم.

اما تخیّلات غیراختیاری و ناخواسته، این دسته از تخیلات از اختیار انسان خارجند و ناخواسته به ذهن و دل او هجوم می‌آورند و او را در خود غوطه‌ور می‌کنند. کار اصلی برای کنترل این دسته از تخیلات، کنترل عوامل و اسباب ایجاد کننده‌ی آن است.

بهترین راه برای پاکی از ویروس‌ها و میکروب‌ها، دوری از آن‌ها و از محیط‌های آلوده به آن‌ها است. کسی که می‌داند با سهل‌انگاری در رعایت مسائل بهداشتی و با بی‌مبالاتی نسبت به محیط‌های آلوده و کثیف، گرفتار میکروب و ویروس خواهد شد، قبل از این که گرفتار شود، خودش را با پیش‌گیری از ابتلا حفظ می‌کند و اصلاً به منطقه‌ی آلوده و خطرناک نزدیک نمی‌شود، و اگر آلوده شده است، برای تطهیر خود، ابتدا عوامل ایجاد کننده‌ی آلودگی را از خود دور می‌کند؛ چون می‌داند که قوی‌ترین داروها هم بدون فاصله گرفتن از منبع آلودگی کارساز نیست.

وقتی ما می‌دانیم ارتباط با نامحرم، رفاقت با افراد ناسالم و ناباب، تماشای تصاویر آلوده، انس با سایت‌های اینترنتی نامناسب و شبکه‌های ماهواره‌ای ناشایست، مطالعه‌ی مطالب مسموم، و اموری از این جنس، ذهن و دل ما را به بند اسارت می‌کشند و در باتلاق اعتیادی شرم‌آور گرفتار می‌کنند، این را هم باید بدانیم که راه خلاص شدن ذهن و دلمان از خیالات آلوده، دوری از این‌گونه امور است.
به‌طور کلی، تصوّر داشتن ذهن و دلی پاک از خیالات مسموم، بدون تقوامندی در رویارویی با عوامل زاینده‌ی این خیالات، خود خیالی خام و توهّمی پوشالی است.

وقتی از مرحوم آیت الله بهجت سؤال می‌شود: برای تقویت حضور قلب در نماز و رسیدن به لذت معنوی نماز چه کنیم، می‌فرماید: «اين احساس لذّت در نماز يك سرى مقدمات خارج از نماز دارد، و يك سرى مقدمات در خود نماز؛ آن‌چه پيش از نماز و در خارج از نماز بايد مورد ملاحظه باشد و عمل شود اين است كه انسان گناه نكند و قلب را سياه و دل را تيره نكند. معصيت روح را مكدّر مى‌كند و نورانيت دل را مى‌برد...»1

داشتن دلی پاک و ذهنی پاکیزه موهبتی بسیار بزرگ است که جز سخت‌کوشان بلندهمت، نصیب کسی نمی‌شود.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1. برگی از دفتر آفتاب، شرح حال شیخ‌السالکین حضرت آیت‌الله العظمی بهجت

می‌توانید این مطلب را در شبکه‌ی اجتماعی خود به اشتراک بگذارید:

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn اشتراک در کلوب اشتراک در افسران

دیدگاه‌ها   

0 #2 آبادانراحیل 1395-12-20 18:09
سلام آقای شاد با عرض معذرت راستش ی مشکل دارم،خانواده من محجبه هستن خوده منم چادری بودم ولی خانواده شوهرم باز محبه هستن ولی چادری باشن رو ن،همسرم خواس مانتو بپوشم و منم بخاطرش مانتویی شدم ولی سنگین و بی هیچ مدی یعنی خوده شوهرمم دوسنداره مدلی باشم فقط خواسته ک با مانتو باشم خلاصه خانوادم ازم دلخورن ک چرا چادرتو انداختی و خیلی چیزت و من خیلی ناراحتم و اذیت شدم دلشو ندارم حتی با شوهرم برم بیرون چون وقتی میرم بیرون بادم ب خانوادم میفته ک ناراضی هستن واگرم با چادر برم میدونم شوهرم ناراحت میشه موندم چکار کنم خیلی بهم فشار اومده کمکم کنید...التماس دعا

***** پاسخ *****

سلام. از آن‌جایی که کامنت شما ارتباطی به این مطلب نداشت، منتقلش کردم به مقالک «ده تلنگر درباره‌ی حجاب و عفاف». جواب سؤالتون رو اون‌جا ببینید.
جواب رو به آدرس رایانامه‌تون هم ارسال کردم ولی آدرسی که نوشته بودید نادرست بود و برگشت خورد.
نقل قول کردن
0 #1 مشهدسحر 1392-10-03 15:32
سلام شک و تردید من معمولا هنگام نماز پیش میاد مثلا اینکه چرا ما که نماز میخونیم با کسایی که نماز نمیخونن مثلا اونایی که مسلمان نیستن حتی خدارو هم قبول ندارن ازلحاظ اخلاقی یا رفتاری باهم تفاوتی نداریم حتی دربعضی جاهااونا بهتر از ما عمل میکنن مثلا تو کشورهای غیرمسلمان به اصول اخلاقیشون بیشتر اهمیت میدن به بزرگترها احترام بیشتری میذارن و...
ـــــــــــــــــــــــــــــ
پاسخ مدیر سایت:
سلام
1. اگه واقع‌بینانه نگاه کنید، می‌بینید اغلب کسانی که اهل نماز هستند، از نظر اخلاق و رفتار و سبک زندگی انسانی، استاندارد و مطلوب هستند. نمازخوان‌هایی که در ابعاد دیگر زندگی انسانی ضعیف هستند، کم هستند. علتش هم اینه که نمازشون از ته دل و با خلوص نیست. نماز ظاهری که نمی‌تونه همه‌ی آثار نماز واقعی رو داشته باشه! تا کسی به باطن نماز نرسه، به آثار کامل نماز نمی‌تونه برسه. خودتون قضاوت کنین، مگه می‌شه کسی هر روز پنج بار جلوی خدا با ادب بایسته و اظهار ادب و خضوع بکنه، بعد بره کارهایی انجام بده که خدا خوشش نمی‌یاد بعد دوباره برگرده جلوی خدا بایسته و اظهار محبت و ارادت بکنه؟! کسی که نمازش از ته دل و با جدیّت باشه، بعد از ارتکاب گناه و کوتاهی در بندگی خدا، موقع نماز با شرمندگی و خجالت به درگاه خدا می‌یاد نه با پررویی و بی‌تفاوتی! بی‌خیالی در نماز نسبت به کوتاهی‌ها، نشانه‌ی اینه که نماز ما فقط ظاهر نماز رو داره و نماز واقعی نیست.

2. در بسیاری از کشورهای غربی و اروپایی (کشورهایی که نظام اقتصادیشون سرمایه‌داریه)، عدالت اجتماعی از میان رفته و جامعه به شدت دچار یک تبعیض شده است؛ به‌گونه‌ای که در یک شهر، هم می‌شه بالاترین جلوه‌های تمدن بشری رو دید، هم می‌شه فجیع‌ترین و آشفته‌ترین جلوه‌های زندگی انسانی رو دید. در نیویورک که مدعی تمدن و پیشرفته، مناطقی هست که وضعیت رفاه و بهداشت و امنیت و اخلاق در اون‌جا خیلی پایینه. مثل یک سیب که یک طرفش خیلی تازه و باطراوته ولی طرف دیگه‌ش کرم‌خورده و گندیده است.
چیزی که ما در فیلم‌ها و رسانه‌ها با عنوان فرهنگ غرب و اروپا مشاهده می‌کنیم، فقط اون قسمت زیبا و باطراوت این فرهنگه و تمام واقعیت نیست. کسانی که در این زمینه تحقیقات میدانی داشته‌اند، به روشنی این مطلب رو تأیید می‌کنند.

3. برخی برای مقابله با دین و معنویت، چنین القا می‌کنند که سبک زندگی زیبایی که در برخی مناطق محدود جوامع غربی و اروپایی مشاهده می‌شود به این دلیل ایجاد شده که اونا به دین و فرهنگ دینی پشت کردند؛ درحالی که این یک مغالطه است. زیبایی سبک زندگی اون فرهنگ به‌خاطر ظرافت‌ها و دقت‌هایی است که اونا به‌ش توجه کردند و اونا رو به‌کار گرفتند، نه به‌خاطر این‌که به دین پشت کردند. اگه این اتاق تمیز و مرتبه، به‌خاطر اینه که فرد تمیز و مرتبی در این‌جا زندگی می‌کنه؛ نه به‌خاطر این که کسی توش نماز نمی‌خونه! و اگه شیشه‌های این پنجره تمیزه، به‌خاطر اینه که شخص باسلیقه‌ای با دستمال تمیز اونو تمیز کرده، نه به‌خاطر این که اون شخص مسلمان نیست و نماز نمی‌خونه!
یعنی اگه فردی که مسلمان و اهل نماز نیست ولی سبک زندگی زیبا و مطلوبی داره، اگه باایمان و نمازخون بشه، قطعاً زندگیش از این‌که هست بهتر و زیباتر خواهد شد.

4. کسانی که دین‌دار نیستند ولی سبک زندگی خوب و زیبایی دارند، در واقع به بخشی از دین عمل می‌کنند بدون این‌که به آن ـ‌به عنوان دین‌ـ ایمان داشته باشند. به عبارت دیگه کسی که ایمان و اعتقاد دینی داره ولی سبک زندگی نادرست و نامطلوبی داره، بخشی از دین رو گرفته و بخش دیگری رو واگذاشته؛ همون‌طور که کسی که مؤمن و مسلمان نیست ولی سبک زندگی زیبا و مطلوبی داره، اون هم با این‌که بخشی از دین رو نداره، ولی حقیقتاً بخشی از دین رو داره. جمله‌ی معروف سید جلال الدین اسدآبادی هرچند تماماً درست نیست ولی همین حقیقت رو بازگو می‌کنه: «در کشورهای اسلامی مسلمان دیدم ولی اثری از اسلام ندیدیم، ولی در کشورهای غیراسلامی اسلام دیدم هرچند مسلمان ندیدم». یعنی اسلام چیزی است که برخی کشورهای غیراسلامی با عمل به آن به فرهنگ و تمدن و پیشرفت رسیده‌اند ولی مسلمانان با کنار گذاشتن معارف عملی اسلام و با اکتفا به نام و مارک اسلام، از زندگی و تمدن و پیشرفت عقب مانده‌اند.

5. نکته‌ی خیلی مهم دیگری که باید مدنظر داشته باشیم اینه که زندگی زیبای افراد بی‌دین و بی‌خدا تک‌بعدی است و زیبایی و شادابی اون فقط یک روی سکه است؛ روی دیگر سکه تاریک و زشته. انسان بی‌دین و بی‌خدا شاید بتونه در این دنیا و از نظر ظاهری و از بُعد مادی، زندگی زیبا و پرطراوتی داشته باشه ولی قطعاً زندگی او از نظر ابعاد ماورایی و متافیزیکی (آخرت) وضع اسفباری داره. زندگی زیبا زندگی‌ایه که بتونه انسان رو در همه‌ی ابعاد به سعادت برسونه.

6. لطفاً سؤالتون رو از بخش «پرسش و پاسخ» در قسمت «ارتباط با من» مطرح کنید. کامنت گذاشتن روش مناسبی برای طرح سؤال نیست. ضمناً هنگام طرح سؤال حتماً آدرس رایانامه‌ی خودتون رو هم مرقوم کنید تا بتونم پاسختون رو براتون ارسال کنم.
نقل قول کردن

نظر شما چیست؟!


خاطره (تصادفی)

دختربچه‌ی زیبا و پدر بی‌غیرت

دو سه سال پیش روزی با چند نفر از دوستان طلبه از یک برنامه‌ی تبلیغی برمی‌گشتیم به قم. در اتوبان تهران قم در حال رانندگی بودم که با رسیدن وقت نماز، در یکی از مجتمع‌های خدماتی رفاهی بین راه توقف کردیم.

 همین که پیاده شدیم، با صحنه‌ی غیرمنتظره‌ای مواجه شدم. یک دختربچه‌ی ده دوازده ساله مثل یک عروسک بزک کرده با موهای باز و با لباس آستین کوتاه و در کمال تعجب با پاپوشی کوتاه‌تر از شلوارک! من همین‌که چشمم به او افتاد، فکر و ذهنم قفل کرد و هیچ عکس‌العملی به ذهنم نرسید جز این‌که سرم را انداختم پایین و رفتم به سمت سرویس بهداشتی.

ادامه مطلب...

پرسش و پاسخ (تصادفی)

چگونه خوش‌تیپ و امروزی و در عین حال باحجاب باشم؟

پرسش

من خیلی دوست دارم خوش‌تیپ و امروزی باشم؛ ولی در عین حال باحجاب. این‌ها چه‌طور جمع می‌شوند؟ دوست دارم وقتی با همسرم بیرونم هرکس دید بگوید چه همسر زیبایی گرفته! حضرت علی (ع) می‌گوید: هرکس طبق زمانه‌ی خودش رفتارکند. یعنی چه؟

پاسخ

یکی از کج‌فهمی‌ها این است که بین «حجاب و عفاف» و «زیبا و شیک بودن» تعارض دیده شود. به خاطر همین کج‌فهمی، عده‌ای زیبایی و شیک بودن را انتخاب کرده‌اند و حجاب و عفاف را دور انداخته‌اند و عده‌ای دیگر حجاب و عفاف را ترجیح داده‌اند و زیبایی و شیک بودن را زیر پا گذاشته‌اند. البته در بین این دو، گروه دوم بر گروه اول خیلی شرافت و برتری دارد؛ ولی به هر حال کار آن‌ها هم کج‌فهمی است. در این میان، کم نیستند کسانی که فهم درستی دارند و هردوی این ارزش‌ها را ـ با حفظ اندازه و تناسب ـ نگه می‌دارند و بین آن دو اتحاد برقرار می‌کنند و هیچ‌کدام را فدای دیگری نمی‌کنند. گویا شما جزء این گروه هستید؛ ان‌شاءالله!

ادامه مطلب...
ما 49 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

اللهم کن لولیک الحجة ابن الحسن صلواتک علیه و علی آبائه فی هذه الساعة و فی کل ساعة ولیا و حافظا و قائدا و ناصرا و دلیلا و عینا حتی تسکنه ارضک طوعا و تمتعه فیها طویلا

1054652
امروز673
دیروز790
این هفته5471
این ماه17905
مجموع1054652

سلام!

سلام. از بازدیدتان از وب‌سایت محقّر بنده ممنونم!

این وب‌سایت یک سایت جامع و پرمحتوا نیست؛ بلکه یک پل ارتباطی بین من و مخاطبان عزیز به‌منظور دسترسی آسان و دائمی به بنده است. هرچند تلاش می‌کنم گه‌گاه مطالب ارزنده و مفید منتشر کنم ولی فقط در حدی که فرصت داشته باشم و به امر تحصیل و فعالیت علمی‌ام لطمه نزند.

اگر درباره‌ی نوشته‌هایم نظری داشتید، خوشحال می‌شوم نظرتان را در ذیل همان مطلب بیان کنید.

هرگونه نظر و انتقاد و پیشنهاد دیگری اگر داشتید، در بخش «تماس با من» مطرح کنید.

اگر مسأله‌ای هم بود که به نظرتان رسید من می‌توانم در پاسخ‌گویی و راهنمایی به شما کمکی بکنم، در بخش «پرسش و پاسخ» مطرح نمایید.

از خدا برای شما و خودم، آرزوی جسمی سالم، فکری بلند، ایمانی استوار، دلی مَحرم و عاشق، روحی باتقوا، روحیه‌ای پرانگیزه و بانشاط دارم. یا علی!