آیا شما برای چنین روزی آماده شده‌اید؟!

امروز (1393/4/3) در یکی از خیابان‌های قم ماشین حمل جنازه‌ای توجه مرا به خودش جلب کرد. پشت ماشین جمله‌ی تأمل برانگیزی نوشته شده بود:

«آیا شما برای چنین روزی آماده شده‌اید؟!»

مناسب است به این بهانه چند روایت زیبا از اهل بیت علیهم‌السلام بشنویم:

رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله:
کسی که زیاد به یاد مرگ باشد، خدا او را دوست می‌دارد.
مَنْ أَكْثَرَ ذِكْرَ الْمَوْتِ‏ أَحَبَّهُ اللَّهُ.¹

امیرالمؤمنین علیه‌السلام:
یاد مرگ جلا و صفای دل‌ها است.
ذِكرُ الموتِ‏ جَلاءُ القُلوبِ.²

امیرالمؤمنین علیه‌السلام:
کسی که بسیار مرگ را یاد کند، از نیرنگ‌های دنیا نجات می‌یابد.
مَنْ أَكْثَرَ مِنْ ذِكْرِ الْمَوْتِ‏ نَجَا مِنْ خِدَاعِ الدُّنْيَا.³

رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله:
از نظر موعظه، یاد مرگ برای شما کافی است.
يَكْفِيكُمْ مِنَ الْعِظَةِ ذِكْرُ الْمَوْت‏.⁴

رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله:
برترین زهد در دنیا یاد مرگ است و برترین عبادت یاد مرگ است و برترین تفکر یاد مرگ است.
أَفْضَلُ الزُّهْدِ فِي الدُّنْيَا ذِكْرُ الْمَوْتِ‏ وَ أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ ذِكْرُ الْمَوْتِ‏ وَ أَفْضَلُ التَّفَكُّرِ ذِكْرُ الْمَوْت‏.⁵

رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله:
بسیار به یاد مرگ باش که آن اصلاح کننده‌ی دل‌ها است.
أَكْثِرْ مِنْ ذِكْرِ الْمَوْتِ‏ فَإِنَّ ذَلِكَ مَصْلَحَةٌ لِلْقَلْبِ.⁶

به نظر من راز اهمیت «یاد مرگ» این است که با یاد مرگ، انسان متوجه «هدف اصلی زندگی» خود می‌شود و «مقصد نهایی» در مسیر رشد و حرکتش را بازبینی می‌کند و به این ترتیب یک «بازیابی» و «شروع دوباره» شکل می‌گیرد که این «تولد دوباره» در تربیت و اصلاح افکار و عادات و سبک زندگی ما نقش کلیدی دارد.

در پایان برای این‌که خود «یاد مرگ» و صحبت از آن مایه‌ی سرگرمی و خودنمایی و دلبستگی نباشد، این حدیث را هم با گوش عبرت می‌شنویم:

امام رضا علیه‌السلام:
کسی که مرگ را یاد کند ولی برای آن آماده نشود، خودش را مسخره کرده است.
مَنْ ذَكَرَ الْمَوْتَ‏ وَ لَمْ يَسْتَعِدَّ لَهُ فَقَدِ اسْتَهَزَأَ بِنَفْسِه‏.⁷

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1. الکافی، ج 2

2. نثر اللآلی

3. تصنيف غرر الحكم و درر الكلم

4. جامع الاخبار

5. بحارالانوار, ج 6

6. مستدرک الوسایل و مستنبط المسائل، ج 12

7. معدن الجواهر و ریاضة الخواطر