سه شنبه, 29 آبان 1397

شماره‌ی پیام‌رسان (فعلاً فقط سروش):
۰۱ ۸۸ ۷۵۰ ۰۹۹۰

 کانال سایت در پیام‌رسان سروش
hshadir@

آیا عبارت «اکفیانی فانکما کافیان» در دعای فرج کفر نیست؟!

پرسش:

وهابی‌ها شبهه‌ای را مطرح می‌کنند که ذهنم را درگیر کرده و دنبال جواب قانع کننده‌ای هستم. در دعای فرج این‌که گفته می‌شود: «یا محمد یا علی یا علی یا محمد اکفیانی فانکما کافیان و انصرانی فانکما ناصران» کفر نیست؟ چون ما پیامبر و امیرالمؤمنین را برای اجابت دعای خودمان کافی می‌دانیم.

پاسخ:

وقتی شما به همسرتان یا پدر یا مادرتان یا هرکس دیگری می‌گویید: «من تو را از همه بیش‌تر دوست دارم!» آیا مرتکب کفر شده‌اید؟! آیا کسی که به او این سخن را می‌گویید حق دارد تعجب کند و بپرسد: «یعنی مرا از خدا هم بیش‌تر دوست داری؟!» اگر چنین حرفی بزند، شما به او نمی‌خندید؟!

در ادبیات، در علم معانی و بیان یک حصر حقیقی و مطلق داریم و یک حصر اضافی؛ حصر حقیقی مانند: «لا اله الا الله؛ هیچ خدایی جز الله نیست». حصر اضافی مانند آیه‌ی 115 سوره‌ی نحل که می‌فرماید: «خداوند فقط مردار، خون، گوشت خوک، و آن‌چه را که با نام غیر خدا سربریده‌اند بر شما حرام کرده است؛ انما حرّم عليكم الميتة و الدم و لحم الخنزير و ما اهلّ لغير اللّه به». اگر حصر به کار رفته در این آیه مطلق بود، معنایش این بود که هیچ چیز دیگری جز این چهار مورد حرام نیست، در حالی که در خود قرآن موارد حرام دیگری بیان شده است؛ مانند آيه‌ی 3 سوره‌ی مائده؛ پس با توجه به این آیات متوجه می‌شویم که حصر به کار رفته در آن آیه، حصر اضافی است؛ یعنی مطلق نیست؛ بلکه با لحاظ موارد خاص و در اوضاع و شرایط خاصی یا برای مخاطب خاصی بیان شده است. در آن آیه خداوند برای نفی بدعت‌های مشرکان در زمینه‌ی حلال و حرام می‌فرماید: خدا فقط این و آن را حرام کرده است، نه آن چیزهایی که شما حرامش می‌پندارید؛ پس از خودتان چیزی را حرام نکنید. می‌بینیم که خداوند در این آیه در مقام شمارش همه‌ی موارد حرام نیست تا حصر به کار رفته حقیقی باشد، بلکه در مقام رد حرف مشرکان است که از خودشان و بی‌دلیل چیزهایی را حرام می‌دانستند.

راه تشخیص حصر حقیقی و حصر اضافی، ملاحظه‌ی قراین است؛ یعنی ما حرف‌های دیگر گوینده را هم ملاحظه می‌کنیم و اگر مورد مخالفی پیدا نکردیم، می‌فهمیم که حصر حقیقی است وگرنه متوجه می‌شویم که حصر اضافی است. وقتی شما به کسی می‌گویید: « من تو را از همه بیش‌تر دوست دارم!» و او می‌بیند شما روزی چند بار در نمازتان رو به خدا می‌ایستید و در کمال خضوع می‌گویید: «ایاک نعبد»، می‌فهمد که حصر به کار رفته در جمله‌ی شما، حصر اضافی است و منظورتان این نیست که او را حتی از خدا هم بیش‌تر دوست دارید؛ بلکه منظورتان این است که از بین انسان‌ها او را از همه بیش‌تر دوست دارید. و وقتی می‌شنود که در دعاها و زیارات خطاب به اهل بیت می‌گویید: «بابی انت و امی و نفسی...؛ خودم و پدر و مادرم و همه‌چیزم فدای شما»؛ می‌فهمد که اهل بیت را هم از او بیش‌تر دوست دارید و او را از بین انسان‌های دیگر غیر از اهل بیت، از همه بیش‌تر دوست دارید.

در دعای فرج هم وقتی کسی می‌شنود ما خطاب به پیامبر و امیرالمؤمنین عرض می‌کنیم: «مرا یاری کنید که شما برای من کافی هستید؛ اکفیانی فانکما کافیان»، وقتی این جمله را می‌گذارد کنار جملات دیگر ما (ایاک نعبد و ایاک نستعین، لا حول و لا قوة الا بالله، لا اله الا الله، قل هو الله احد، الیس الله بکاف عبده، و صدها و هزاران جمله از این قبیل) به روشنی می‌فهمد که حصر معنوی به کار رفته در جمله‌ی دعای فرج، حصر اضافی است و شامل خدا نمی‌شود، یعنی ای پیامبر و ای امیرالمؤمنین، در بین واسطه‌هایی که خدا برای رشد و تکامل من قرار داده، شما برای من کافی هستید و با داشتن شما، نیاز به هیچ چیز دیگری ندارم؛ نه این‌که با داشتن شما دیگر حتی به خدا هم نیاز ندارم! بی‌سوادترین فرد مسلمان و شیعه هم می‌داند که پیامبر و اهل بیت منهای خدا هیچ نیستند.

امتیاز کلی این مطلب (0)

0 از 5 ستاره
  • #662

    علی علی

    سلام..میتونم مطالبتون رو تو وبم کپی کنم....بعضی هاشو

    ***** پاسخ *****

    سلام، خواهش می‌کنم، قابل شما رو نداره. البته اگه با ذکر منبع باشه بهتره.

  • #661

    سعید

    آقا ... شما میتوانید یک نفر را دوست داشته باشید ، خدا را هم دوست داشته باشید
    اما هیچکس به جز خدا نمیتواند کفایت کند ... نمیتوانید به کسی بگویید تو برای من کافی هستی ، خدا هم کافی ست ... کفایت فازی نیست ، صفر و یک است ، یا کافی هست یا نیست ، نمیتوانیم بگوییم که 10 درصد کافی ست ، در صورتی که برای دوست داشتن میتوانیم حد و اندازه مشخص کنیم .
    بر سر انصرانی فانکما ناصران بحثی نیست ...
    اما اکفیان خیلی سخن بزرگی ست جناب !

    ***** پاسخ *****

    همان‌طور که عرض کرده‌ام، دامنه‌ای که «اکفیانی فانکما کافیان» در آن مطرح است، شامل خداوند نیست و فقط دربرگیرنده‌ی مادون خداوند و عالم ممکنات و وسایط فیض است. یعنی در بین وسایط فیض، شما (پیامبر و امیرالمؤمنین) برای من کافی هستید و با وجود شما، به هیچ کس و هیچ چیز از سایر وسایط فیض نیاز ندارم. به عبارت دیگر، علیّت همه‌ی وسایط فیض در طول علیّت خداوند متعال است و اگر کسی کسی را کفایت می‌کند، به خاطر این است که خدا کفایت را به او عطا کرده است، نه این‌که کفایت او از خودش و مستقل از خداوند باشد. همان‌طور که در آیه‌ی 124 سوره‌ی آل عمران می‌خوانیم: الن یکفیکم ان یمدکم ربکم بثلاثة آلاف من الملائکة منزلین؛ آیا کافی نیست برایتان این‌که خداوند شما را با سه هزار فرشته یاری کند؟
    یعنی سه هزار فرشته برای یاری شما کافی است و با وجود آن به هیچ چیز دیگر نیازی ندارد و این کفایت از طرف خدا به شما عطا شده است، نه این‌که نیرویی در عرض خدا باشد و با وجود آن، به خدا هم نیازی نداشته باشید!
    علیّت طولی و علیّت عرضی و بدلی را درست تصور کنید، شبهه حل می‌شود.

  • #659

    سحر

    سلام عذرخواهی میکنم من حدود 2ساله باشک وشبهاتی راجع به اعتقادات دینیم روبرو شدم برای حل این مشکل شما راه حلی دارید

    ***** پاسخ *****

    سلام، شک و تردید همیشه بد نیست؛ خیلی وقت‌ها شک می‌تونه پلی برای رسیدن به یقین باشه؛ به شرطی که ازش عبور کنیم و توقف نکنیم.
    عقاید و معارف اسلامی شیعی از چنان حقانیت و درخششی برخورداره که شکاک‌ترین انسان‌ها اگه با روحیه‌ی حقیقت‌طلبی به سوی اون‌ها بره، امکان نداره به حقیقت نرسه و شکش برطرف نشه. نگران نباشید و مسأله‌ی مورد شک و شبهه‌تون رو به صورت دقیق و روشن بیان کنید تا راهنماییتون کنم.

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر بعنوان میهمان

0 / 5000 محدودیت حروف
متن شما باید کمتر از 5000 حرف باشد

مطالب برگزیده

جمهوری اسلامی ایران تبیین ضرورت تشکیل حکومت اسلامی در زمان غیبت


زنان و ازدواج پاسخ به چند ابهام درباره‌ی زنان و ازدواج در آیین اسلام


حجاب ده تلنگر درباره‌ی حجاب و عفاف


شراب یک لحظه مستی، یک عمر پستی! (شراب‌خواری)


یوسف علیه‌السلام علاقه به هم‌جنس زیبارو


دوستش دارم دوستش دارم (سلسله مقالات)


آزادی جنسی غربی چرا نباید در آزادی جنسی از غرب و اروپا که الگوی پیشرفت و تمدن هستند پیروی کنیم؟


عصبانیت چگونه عصبانیت خود را کنترل کنم؟


خودشناسی چگونه می‌توانم خودم را بشناسم و بحران هویت را پشت سر بگذارم؟


استخاره، آری یا نه، چرا و چگونه؟ استخاره، آری یا نه؟ چرا و چگونه؟


چگونه خوش‌تیپ و امروزی و در عین حال باحجاب باشم؟ چگونه خوش‌تیپ و امروزی و در عین حال باحجاب باشم؟


چرا خدا مشکل همه‌ی بنده‌هاشو حل می‌کنه جز ما؟! چرا خدا مشکل همه‌ی بنده‌هاشو حل می‌کنه جز ما؟!


چرا فقط اسلام؟! چرا ادیان دیگر نه؟! چرا فقط اسلام؟! چرا ادیان دیگر نه؟!


حسین علیه‌السلام در مصاف ابلیس حسین علیه‌السلام در مصاف ابلیس


رنج پُرارج (عادت ماهانه) رنج پُرارج (عادت ماهانه)


هدف آفرینش انسان هدف آفرینش انسان


حالا کی بهشت و جهنم رو دیده؟!! حالا کی بهشت و جهنم رو دیده؟!!


رجعت، افسانه یا حقیقت؟! رجعت، افسانه یا حقیقت؟!


حکم خشن سنگسار چگونه با عقل و فطرت انسانی سازگار است؟ حکم خشن سنگسار چگونه با عقل و فطرت انسانی سازگار است؟


آیا حکم اسلامی ارتداد با آزادی اندیشه و حقیقت‌جویی منافات ندارد؟! آیا حکم اسلامی ارتداد با آزادی اندیشه و حقیقت‌جویی منافات ندارد؟!


چگونه این چشم صاحب‌مرده را کنترل کنم؟ چگونه این چشم صاحب‌مرده را کنترل کنم؟


چگونه توبه‌ای پایدار و شکست‌ناپذیر داشته باشم؟ چگونه توبه‌ای پایدار و شکست‌ناپذیر داشته باشم؟


چرا امام خامنه‌ای؟ چرا امام خامنه‌ای؟


کنترل جمعیت یا انقراض شیعه؟! کنترل جمعیت یا انقراض شیعه؟!


شبهه‌ای درباره‌ی نماز و پاسخ آن شبهه‌ای درباره‌ی نماز و پاسخ آن


بررسی روزه‌ی دختران نه ساله + گفت‌وگو باچند فرشته‌ی نوبالغ بررسی روزه‌ی دختران نه ساله + گفت‌وگو باچند فرشته‌ی نوبالغ


هنری به نام «امر به معروف و نهی از منکر» هنری به نام «امر به معروف و نهی از منکر»


حقیقت دعا و اسرار اجابت حقیقت دعا و اسرار اجابت


شب قدر و معمای سرنوشت شب قدر و معمّای سرنوشت


20 راز در زندگی مشترک 20 راز در زندگی مشترک